Hal 14

Loods 47

meer informatie
106

Geen ondernemers

Hal 14

126

Geen ondernemers

Zwitsalpark

zwitsalpark

Geen ondernemers

Bolkafplein

bolkafplein

Real-X

Aerosolfabriek

meer informatie
148

Geen ondernemers

Aerosolfabriek

148B

Gemeente Apeldoorn

Portiersloge

meer informatie
112

Ambachtsplein

Werkplaats

meer informatie
150

Foenix

Zwitsalfabriek

meer informatie
136

Area 055

Aerosolfabriek

meer informatie
148A

Opslag diverse ondernemers

Bolkafloods

meer informatie
opslag

Ondernemershuis

Kantoor Boldoot

meer informatie

Energiefabriek Apeldoorn

Kantoor Boldoot

meer informatie
144

Tim Koldenhof Producties

Kantine

meer informatie
140

Werken & Co.

Portiersloge

meer informatie
132

Geen ondernemers

Directiekantoor

130

Geen ondernemers

Zwitsalfabriek

134

PLEK

Laboratorium

meer informatie
128

STOOM

Ketelhuis

meer informatie

Brouwerij De Vlijt

Ketelhuis

meer informatie
114

service course

Eerste extractiehal

meer informatie
124

Geen ondernemers

Tweede extractiehal

108

Geen ondernemers

Technische dienst

120

Projectbureau Zwitsal Apeldoorn

Beheerderswoning

meer informatie
118

Bounz Apeldoorn

Drieslag

meer informatie
106
Sluit
Close menu

Blijf op de hoogte

Wil je op de hoogte blijven? Vul je e-mailadres in en ontvang het laatste nieuws.

Geschiedenis

In de voormalige fabrieken op het terrein van Zwitsal Apeldoorn werden decennia lang de overbekende Zwitsal verzorgingsproducten met het blije babygezichtje geproduceerd. Het is het succesverhaal van de Apeldoornse apotheker en ondernemer Cor Jansen.

Cor Jansen, bracht zijn jonge jaren door in Zwitserland als leerling bij apotheker A. Thaler in Sankt Gallen. Vervolgens startte hij in 1920 aan de Floralaan in Apeldoorn een kleine farmaceutische fabriek voor de productie van met name codeïne en morfine (alkaloïden). Erg goed liep het niet. Hij besloot daarom ook een zalf te gaan produceren naar het recept van zijn voormalige werkgever in Zwitserland en noemde het Zwitsal (Zwitserse ‘Salbe’ (zalf)).

En met succes. Zeker toen hij zich met de zalf richtte op baby’s. Bij de introductie van de naam Zwitsal bedacht Cor Jansen ook een logo. Het eerste logo had een kruis, afgeleid van het medisch veel gebruikte kruis en het kruis in de vlag van Zwitserland. Op de fabriek was de naam Zwitsal te zien met het Zwitserse kruis. Zijn liefde voor Zwitserland kwam ook tot uiting in de naam van zijn huis aan de Oranjelaan, onder de naam ‘Helvetia’ (Nog altijd markant gelegen op de hoek Oranjelaan – Regentesselaan). Toen het gebruik van het kruis niet meer mocht (de Zwitserse zalf werd niet gezien als medisch product, maar als verzorgingsproduct) gebruikte Jansen het logo met het babykopje op de blikjes en doosjes. Dat logo is afgeleid van een foto van zijn eigen dochter Mieke, toen 9 maanden oud. Jansen was zich in die tijd al zeer bewust van het belang van marketing. Later is dit omgevormd in het alom bekende gestileerde logo van een blij babyhoofdje met een krulletje erop.

Het pand aan de Floralaan werd te klein en aan de kant van de Deventerstraat werd in 1935 een uitbreiding gerealiseerd door de Apeldoornse architect Chris ten Tuynte. In 1946 werd de behuizing weer te klein. Jansen kocht een stuk grond van betonfabrikant Peetom tussen het kanaal en de Vlijtseweg, tegenwoordig bekend als Zwitsal Apeldoorn. De ligging aan het kanaal was gunstig voor de losschepen. De nieuwe fabriek, eveneens ontworpen door Ten Tuynte, opende in april 1952 ter gelegenheid van de 60ste verjaardag van Jansen. Vanaf de start van de fabriek tot aan 1964, toen het bedrijf opging in een grote multinational, was Chris ten Tuynte de huisarchitect. Alle gebouwen tot die tijd heeft hij ontworpen. Daardoor vormen ze ondanks hun verschillende vormen en bouwjaren samen een sterke eenheid.

Het bedrijf kende twee bedrijfstakken: de productie van alkaloïde pijnstillers en die van de babyverzorgingsproducten. Deze waren op het terrein ook fysiek van elkaar gescheiden; ten zuiden van de fabriekstraat lagen de gebouwen voor de productie van alkaloïden, ten noorden de gebouwen voor de Zwitsalproducten. De grondstof voor het maken van alkaloïden is bolkaf. Dat is het kaf van onder meer de papaverbol. Op het terrein stonden daarom diverse gebouwen voor de opslag van bolkaf.

Sinds het begin van de zestiger jaren, na het pensioen van oprichter Jansen, zijn er veel fusies geweest:

1964 – fusie met Zwanenberg-Organon (KZO) en daarna met Koninklijke Zout-Ketjen en Algemene Kunstzijde Unie (AKU) uitgegroeid tot AKZO.

1969 – fusie met Aerosol en Fako verenigd tot Aerofako; Grada productiebedrijven.

1970 – 1980: VPF wordt Diosynth.

2005 – Organon en Diosynth samen onder de naam Organon.

2007 – overname door Schering Plough.

2009 – overname door Merck Sharp & Dohme (MSD).

In 2011 werd de productie op het terrein van Zwitsal na 65 jaar stopgezet. De gemeente Apeldoorn kocht het terrein en de gebouwen in het kader van de herinrichting en vernieuwing van de Kanaalzone. Inmiddels ontstaat een levendig terrein vol ondernemerschap in de geest van de oprichter van ons terrein, Cor Janssen.

zwitsal boek

Over de geschiedenis van Zwitsal in Apeldoorn is een prachtig boek verschenen. Het boek is te koop bij de Vereniging Oud Apeldoorn en bij boekhandel Nawijn & Polak.